سایز متن   /

بسم الله الرحمن الرحیم

اعتکاف مسجد دانشگاه تهران

شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۴ (۱۳ رجب ۱۴۳۶) ساعت۱۷

حلقه معرفت: همه به جهنم می­روند، حتی…!!!

استاد علیرضا برازش

اعتکاف فرصتی است برای تفکر و تدبر و خلوت با خود. خیلی از آیات را ما با سرعت میخوانیم و عبور میکنیم اما به معنی آن دقت نداریم. باید سرعت را در خواندن آیات قرآن و احادیث کم کنیم و به جای آن دقت به خرج دهیم.

«تَفَکُّرُ ساعه أفضَل مِن عباده سبعینَ سنه»  لحظه‌ای تفکر برتر از عبادت هفتادساله است.

کتاب « همه به جهنم می­روند، حتی…» تأملی است بر آیات ۶۷ تا ۷۲ سوره مبارکه مریم. در این بحث بخشی از مباحث این کتاب را مرور میکنیم.

خداوند در آیه ۷۱ میفرماید: «وَ إن مِنکُم إلّا وارِدُها» هیچ کس نیست مگر اینکه وارد جهنم خواهد شد. هیچ کس! یعنی همه وارد جهنم میشوند. بعضی گفته­اند که «وارد شدن» به معنی «داخل شدن» نیست. آیا اینگونه است؟ در حدیثی جابر میگوید:«دو گوش من کر باد اگر از زبان پیامبر نشنیده باشم که ورود در این آیه به معنی داخل­شدن است.» معلوم میشود که در ابتدای اسلام نیز در این مورد بحث میشده است.

اما آیا همه وارد آتش جهنم خواهند شد، حتی ائمه؟ از امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام پرسیدند که شما با این آیه چه میکنید؟ (این روایت مطلبی است که حداقل هفت هشت بار در درس حضرت امام رضوان الله تعالی علیه مطرح شده است که نشان از اهمیت آن دارد.) علی علیه­السلام فرمودند: «آنقدر سریع عبور میکنیم مانند اینکه آتش خاموش باشد.» اگر در یک مسیر معین سرعت عبور به بینهایت میل کند، زمان عبور به صفر میل میکند. مثلا مسیر مشهد تهران را اگر پیاده طی کنی شاید یکسال طول بکشد، با دوچرخه یک­ماه، با ماشین شخصی یک­روز و با هواپیما یک‌ساعت. عبور از جهنم هم بستگی به حال ما دارد.

آتش ، آتش است. فرقی نمی­کند و همه هم باید از آن رد شوند. باور اکثر ما این است که بهشت و جهنم دو جا هستند در کنار هم که بعد از حساب و کتاب عده­ای مثلاً می­روند سمت راست به بهشت و عده‌ی دیگری سمت چپ و جهنم! اما طبق این آیه ابتدا جهنم است و بعد بهشت. یعنی باید حتماً از جهنم گذشت تا به بهشت رسید. «صراط» نیز پلِ گذشتن از جهنم است. امام خمینی (ره) میفرمایند: «صراط بالای جهنم نیست بلکه در متن آتش قرار دارد.»

در ادامه آیه میفرماید: «کانَ علی رَبِّکَ حَتماً مَقضیّاً» بعد از آن هشدار جدی خدا تأکید میکند که این سرنوشت، قطعی و حکم حتمی پروردگار توست. در کمتر جایی چنین تأکیدی دیده شده است.

اما ملاک سریع و کند عبور کردن چیست؟؟؟ ملاک، عمل و تقواست.

آیه ۷۲: «ثُمَّ نُنَجّی الّذینَ اتَّقَوا و نَذَرُ الظّالمینَ فیها جِثیّاً» یعنی متقین را نجات میدهیم و ظالمین را فرومیگذاریم تا در آتش افکنده شوند. پس راه نجات از آتش «تقوا» است.

مردی همسر خود را نزد فاطمه زهرا علیهاسلام فرستاد تا از ایشان بپرسد که احوال شیعیان شما در آخرت چگونه است. تصور او این بود که دیگر شیعه‌ی اهل بیت در بهشت خواهد بود. ایشان ابتدا شیعه را تعریف کردند و فرمودند: «اگر همسر تو کارهایی را که ما امر میکنیم انجام میدهد و از کارهایی که ما نهی کردیم دوری میکند شیعه ماست و الا نه…» زن بازگشت و جواب را برای شوهرش گفت. مرد بسیار ناراحت شد که با این تفسیر ما در آتش هستیم. زن دوباره نزد حضرت رفت و وضع شوهرش را بازگو کرد. خانم فرمودند که شیعیان ما بهترین اهل بهشت هستند. اما هرکس به امر و نهی ما اهتمام کامل را ندارد اما ما و محبین ما را دوست دارد و از دشمنان ما برائت دارد، این ها هم بهشتی‌اند؛ اما باید پاک شوند. پس یا در همین دنیا با بلایا یا در زمان مرگ ، یا برزخ و قیامت آلودگی‌هایشان پاک میشود و با حبّ ما وارد بهشت خواهند شد.

در روایت داریم وقتی مؤمن از آتش عبور میکند، جهنم به او میگوید سریع­تر عبور کن که نور تو دارد آتش مرا خاموش میکند. پس مؤمن و متقی نباید واهمه‌ای از این عبور داشته باشد.

همه آلوده‌ها باید وارد جهنم شوند تا پاک گردند. جهنم هم جای راحتی نیست. در سوره نبأ میفرماید: «لابِثینَ فیها أحقاباً» طبق روایات حُقب برابر با چندین میلیون سال است. و احقاب میشود صدها میلیون سال. یعنی جهنمیان میلیون­ها سال در آنجا درنگ خواهند. اگر میخواهیم از این سختی نجات پیدا کنیم باید از گناه دوری کنیم و تقوا داشته باشیم.

تقوا در آیات قرآن:

 «إنَّ أکرَمَکُم عندَ اللهِ أتقاکُم» اگر کرامت و گرامی‌بودن میخواهی باید بروی دنبال تقوا. «و تَزَوَّدوا فَإنَّ خَیرَ الزّاد التَّقوی» بهترین توشه برای سفر آخرت تقواست. «إن تَتَّقوا اللهَ یَجعَل لَکُم فُرقاناً» اگر در انتخاب­هایمان میخواهیم تشخیص درست داشته باشیم باید به دنبال تقوا برویم. در انتخاب‌های مهم زندگی که انتخاب رشته و شغل و همسر است تا ریزترین مسائل، فرقان و وسیله تشخیص درست را خدا عنایت میکند، آن هم به متقین.

حال که اهمیت تقوا را دریافتیم باید آنقدر در مورد آن مطالعه داشته باشیم و بخوانیم که بفهمیم تقوا چیست و این انگیزه در ما به وجود بیاید که بالاترین مراتب آن را کسب کنیم.

اما معنی و تفسیر تقوا چیست؟

از امام صادق علیه­السلام در مورد تفسیر تقوا پرسیدند. حضرت فرمودند: « أن لَن یَفقِدَکَ اللهُ حَیثُ اَمرَکَ وَ لا یَراکَ حَیثُ نَهاکَ» پس معنی تقوا این شد: آنجایی که خدا تو را امر کرده است غایب نباشی و خدا تو را ببیند و آنجایی که تو را نهی کرده دیده نشوی! لازمه این کار، ابتدا دانستن و شناخت واجب و حرام است. تا ندانی چه چیزی واجب و چه چیزی حرام است نمیتوانی درست عمل کنی.

داشتن تقوا در مرتبه عالی میشود عصمت و اگر کسی هیچ حدی از تقوا را نداشت میشود ظالم. ما انسان­ها حدی بین این دو سطح هستیم. ما که نمیتوانیم به همه حلال و حرام و مباحث دین احاطه علمی پیدا کنیم و کسب علم در مورد همه آنها وقت بسیاری را خواهد گرفت. چه کنیم؟ نسخه‌ای از رسول خدا ارائه میدهیم و بحث را جمع میکنیم. پیامبر رحمت میفرمایند: «هر کس آنچه را میداند عمل کند، خدا آن چیزهایی را که نمیدانسته سر راهش قرار میدهد و به او می‌آموزد.» شما به همین حداقل دانسته‌های دینی‌ات عمل کن، خدا طوری مسیر زندگی‌ات را تعیین میکند که بقیه مباحث را نیز یاد بگیری…

والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته

دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی